Nghị định 154/2025/NĐ-CP: Chính sách tinh giản biên chế mới áp dụng đến năm 2030
Chính phủ ban hành quy định mới nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, công chức, viên chức trong diện sắp xếp tổ chức.
Ngày 30/5/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 154/2025/NĐ-CP quy định về chính sách tinh giản biên chế. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, tạo cơ sở để thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2025 và áp dụng đến hết ngày 31/12/2030, thay thế các quy định trước đây về cùng lĩnh vực.
Tổng quan về Nghị định
Nghị định 154/2025/NĐ-CP được xây dựng nhằm đồng bộ hóa các chính sách tinh giản biên chế, đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho tất cả đối tượng thuộc diện sắp xếp.
📌 Các thông tin chính:
• Mục tiêu: Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị
• Đối tượng: Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo hợp đồng trong cơ quan nhà nước
• Phạm vi: Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội
Đối tượng được hưởng chính sách
Nghị định quy định rõ 5 nhóm đối tượng thuộc diện tinh giản biên chế gồm: cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn trong cơ quan hành chính, và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
Đặc biệt, lần đầu tiên chính sách được mở rộng rõ ràng đến người hoạt động không chuyên trách tại cơ sở — nhóm đối tượng trước đây chưa được quy định cụ thể về quyền lợi khi tinh giản.
Chính sách nghỉ hưu trước tuổi
Với những người đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng bảo hiểm xã hội, Nghị định cho phép nghỉ hưu trước tuổi với các quyền lợi gồm: lương hưu hàng tháng, trợ cấp một lần và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi trong một số trường hợp.
Mức trợ cấp được tính dựa trên số năm nghỉ hưu trước tuổi và thời gian đóng bảo hiểm xã hội dôi dư, đảm bảo người được tinh giản không bị thiệt thòi về tài chính.
"Tinh giản biên chế đúng quy định – Bảo đảm quyền lợi – Nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước."
Chính sách thôi việc ngay
Đối với người không đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi, Nghị định quy định chính sách thôi việc ngay với ba quyền lợi chính: trợ cấp 03 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm mới; trợ cấp 1,5 tháng tiền lương cho mỗi năm có đóng bảo hiểm xã hội; và được bảo lưu thời gian đóng BHXH.
Quy định này giúp người lao động có nguồn tài chính chuyển tiếp trong quá trình tìm kiếm công việc mới, giảm thiểu tác động tiêu cực của việc tinh giản.
Chính sách thôi việc sau khi học nghề
Một điểm mới đáng chú ý là chính sách hỗ trợ học nghề trước khi thôi việc. Người thuộc diện tinh giản được cử đi đào tạo nghề, trong thời gian học vẫn được hưởng nguyên lương. Sau khi hoàn thành khóa học, người lao động được hưởng trợ cấp tìm việc và bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội — tạo điều kiện chuyển đổi nghề nghiệp thuận lợi.
Chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách
Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố thuộc diện dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cũng được hưởng chính sách hỗ trợ. Các mức trợ cấp được quy định cụ thể theo từng trường hợp, phù hợp với đặc thù công việc và mức phụ cấp đã nhận.
Nguồn kinh phí thực hiện
Kinh phí thực hiện tinh giản biên chế được lấy từ nhiều nguồn: ngân sách nhà nước cấp trực tiếp; nguồn thu sự nghiệp của đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính; nguồn kinh phí cải cách tiền lương; và các nguồn hợp pháp khác theo quy định. Việc đa dạng hóa nguồn kinh phí giúp giảm áp lực lên ngân sách trung ương.
Trách nhiệm của cơ quan quản lý
Nghị định phân công rõ trách nhiệm cho từng cấp: người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệm lập danh sách và phê duyệt đề án tinh giản; Bộ Nội vụ thẩm định và hướng dẫn thực hiện; Bộ Tài chính bảo đảm kinh phí chi trả; UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện tại địa phương. Đồng thời, cơ chế kiểm tra, giám sát được tăng cường nhằm ngăn chặn sai phạm.
Những điểm mới đáng chú ý
So với các quy định trước, Nghị định 154/2025/NĐ-CP có nhiều điểm mới: mở rộng đối tượng tinh giản biên chế; quy định cụ thể mức trợ cấp cho từng trường hợp; bổ sung chính sách hỗ trợ đào tạo nghề; làm rõ trách nhiệm từng cấp quản lý; đa dạng hóa nguồn kinh phí; và ấn định thời hạn áp dụng đến hết năm 2030.
"Nghị định lần này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến quyền lợi của cán bộ, công chức khi phải rời khỏi vị trí công tác vì lý do khách quan."
Kết luận
Nghị định 154/2025/NĐ-CP đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình cải cách bộ máy hành chính nhà nước. Với các chính sách đồng bộ, minh bạch và nhân văn, văn bản hướng đến mục tiêu kép: vừa tinh gọn tổ chức, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người bị ảnh hưởng.
Việc triển khai hiệu quả Nghị định này sẽ góp phần nâng cao năng lực quản trị quốc gia, tiết kiệm ngân sách và tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn mới.
