GÓC NHÌN GIÁO DỤC
Chuyên đề đổi mới và chuyển đổi số trong nhà trường
HỒ SƠ GIÁO DỤC
Tài liệu tham khảo năm 2026
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
Giáo dục AI cho học sinh THPT: Học để làm chủ công nghệ, sống có trách nhiệm
Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo định hướng học sinh không chỉ biết sử dụng công cụ, mà còn biết kiểm chứng, sáng tạo và chịu trách nhiệm với những lựa chọn trong xã hội số.
BAN BIÊN TẬP GIÁO DỤC
Tóm lược từ dự thảo Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông
Một định hướng xuyên suốt
AI là công cụ để phát triển con người
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động sâu rộng đến học tập, lao động và đời sống, giáo dục AI ở trường phổ thông cần bắt đầu từ một nguyên tắc rõ ràng: công nghệ phục vụ con người. Ở bậc trung học phổ thông, học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các giải pháp AI đơn giản thông qua những nhiệm vụ gắn với thực tiễn.
Khung nội dung đặt trọng tâm vào tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng thông tin, ý thức bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm công dân. Mục tiêu không phải là đào tạo người dùng phụ thuộc vào công cụ, mà là bồi dưỡng những người học có năng lực làm chủ công nghệ một cách sáng tạo, an toàn và nhân văn.
Nền tảng năng lực
Bốn mạch nội dung hình thành công dân AI
NLa / A
Lấy con người làm trung tâm
Xác định vai trò, quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người trong toàn bộ vòng đời của hệ thống AI.
NLb / B
Đạo đức AI
Nhận diện rủi ro, tôn trọng dữ liệu cá nhân, bản quyền, sự công bằng và trách nhiệm giải trình.
NLc / C
Kĩ thuật và ứng dụng AI
Hiểu dữ liệu, thuật toán và mô hình; biết lựa chọn, sử dụng prompt và kiểm chứng kết quả do AI cung cấp.
NLd / D
Thiết kế hệ thống AI
Đề xuất ý tưởng, tổ chức dữ liệu, thử nghiệm, đánh giá và cải tiến giải pháp AI phù hợp với nhu cầu thực tế.
Lộ trình định hướng nghề nghiệp
Ba năm THPT: từ hiểu biết đến kiến tạo
Nội dung giáo dục AI được phát triển theo lộ trình tăng dần về độ phức tạp của nhiệm vụ, mức độ tự chủ, khả năng phân tích và trách nhiệm của học sinh.
Lớp 10 · Nhận diện và sử dụng
Bước đầu làm chủ AI trong học tập và đời sống
- Xác định vai trò của con người, nhu cầu kiểm soát AI và những quy định cơ bản bảo vệ người dùng trong không gian số.
- Thực hành sử dụng AI hỗ trợ học tập, đặt prompt phù hợp với mục tiêu và phân biệt AI tạo sinh với một số hệ thống phân loại, dự đoán.
- Mô tả được các thành phần cơ bản của một hệ thống AI: dữ liệu, mô hình, thuật toán, đầu ra và phản hồi.
Lớp 11 · Phân tích và tùy chỉnh
Mở rộng hiểu biết, tăng cường kiểm chứng
- Xây dựng quy trình sử dụng AI an toàn; phân tích các yếu tố bền vững, công bằng và quyền cơ bản của người dùng dữ liệu.
- Khám phá chatbot, xử lí ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính, dữ liệu huấn luyện và các kĩ thuật prompt nâng cao.
- Phân tích quan hệ giữa mục tiêu, dữ liệu và các thành phần hệ thống để thiết kế, vận hành và tối ưu hóa giải pháp AI.
Lớp 12 · Phát triển giải pháp
Trách nhiệm công dân và năng lực kiến tạo
- Phân tích quyền kiểm soát của con người trong dự án AI; vận dụng các nguyên tắc an toàn, công bằng, minh bạch và riêng tư.
- Lựa chọn công cụ, thu thập và cải thiện dữ liệu, đánh giá hiệu quả, tùy chỉnh và tối ưu hóa hệ thống AI.
- Nhận biết các vai trò trong quá trình phát triển sản phẩm; bước đầu xây dựng và kiểm thử tác nhân AI đơn giản cho nhiệm vụ học tập hoặc cộng đồng.
Phương pháp giáo dục
Học bằng trải nghiệm, dự án và phản biện
Khung khuyến khích nghiên cứu trường hợp, tranh biện, phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro, thực hành và dự án. Giáo viên định hướng, phê duyệt và giám sát ở những khâu cần thiết; học sinh tăng dần tính tự chủ.
Đánh giá kết quả
Đánh giá bằng minh chứng học tập
Đánh giá chú trọng quá trình và sự tiến bộ, không quy định bài thi hoặc đầu điểm riêng. Minh chứng có thể là sản phẩm số, dự án, báo cáo thử nghiệm, phản biện, bảng kiểm chứng thông tin và phần khai báo việc sử dụng AI.
“AI là công cụ; con người là chủ thể xác định mục tiêu, kiểm chứng kết quả và chịu trách nhiệm về quyết định.”
Thông điệp cốt lõi của khung giáo dục AI
