BÀI 13: BỔ SUNG CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỒ HỌA

 

BÀI 13 – TIN HỌC – CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018

Bổ Sung Các Đối Tượng Đồ Họa

"Tìm hiểu dùng các công cụ của Inkscape để thiết kế các sản phẩm ứng dụng đồ họa vectơ."

A. Yêu cầu cần đạt

💡

Biết và sử dụng được một số chức năng của các hình tập, điều chỉnh các đối tượng đồ họa đơn giản.

🔍

Hiểu và sử dụng các công cụ của Inkscape để thiết kế các sản phẩm đồ họa cơ bản.

🖌️

Thực hành sáng tạo, sử dụng sản phẩm đồ họa dùng trong bài thuyết trình.

1. Các đối tượng hình khối

Inkscape có nhiều công cụ vẽ để tạo hình vẽ. Hỗ trợ các hình đa dạng: hình chữ nhật, hình vuông, hình tròn, hình elip, hình sao, đa giác...

Một hình khối được tạo bằng cách kéo trên vùng làm việc. Có thể thay đổi kích thước bằng các handles (nút điều khiển).

GHI NHỚ: Mỗi đối tượng có thể được thay đổi hình dạng bằng cách kéo các nút điều khiển hình dạng (handles). Tô và viền có thể được tùy chỉnh.

Bảng các đối tượng, thuộc tính và ý nghĩa trong Inkscape

Đối tượng	Thuộc tính	Ý nghĩa
Hình chữ nhật	Rx, Ry	Bán kính bo góc theo chiều ngang và dọc
Hình tròn/Elip	Rx, Ry	Bán kính theo phương ngang và phương đứng
Hình sao	Start, End	Góc bắt đầu và kết thúc (dùng cho hình quạt)
Đa giác	Corners	Số đỉnh của đa giác hoặc số cánh sao
Hình xoắn ốc	Turns, Inner	Số vòng xoắn, bán kính trong
Đường cong	Spoke, Rounded	Tỉ lệ bán kính trong tới bán kính ngoài
Bút vẽ tự do	Randomized	Tỉ lệ biến dạng ngẫu nhiên
Calligraphy	Width, Flatness	Chiều rộng nét, độ dẹt bút vẽ

2. Thiết lập màu tô, màu vẽ và tô màu cho đối tượng

Trong Inkscape, để đổi màu cho hình, chọn màu tô và màu vẽ. Sử dụng hộp thoại Fill and Stroke để chỉnh sửa màu tô, màu vẽ.

Cách thực hiện: Chọn đối tượng → Object > Fill and Stroke (Shift+Ctrl+F). Chọn tab Fill để đổi màu tô, tab Stroke để đổi màu vẽ (viền). Có thể chọn màu nhanh từ bảng màu phía dưới.

GHI NHỚ: Màu tô (Fill) là màu bên trong đối tượng. Màu vẽ (Stroke) là màu đường viền. Sử dụng Fill and Stroke dialog để tùy chỉnh.

3. Các phép ghép đối tượng đồ họa

Các hình phức tạp có thể thu được bằng cách ghép tổ các hình đơn giản. Chọn các đối tượng cần ghép rồi thực hiện phép ghép từ menu Path.

• Union (Ctrl + +): Hợp nhất các đối tượng thành một.
• Difference (Ctrl + -): Lấy phần của đối tượng dưới trừ đi phần chồng lên.
• Intersection (Ctrl + *): Lấy phần giao (phần chồng nhau).
• Exclusion (Ctrl + ^): Loại bỏ phần giao, giữ phần còn lại.
• Cut Path: Cắt hình tại đường giao.

GHI NHỚ: Các phép ghép Path giúp tạo hình phức tạp từ các hình đơn giản. Chọn ít nhất 2 đối tượng trước khi thực hiện phép ghép.

Thực hành

Nhiệm vụ 1

Vẽ một bông hoa sử dụng hình elip và các phép biến đổi (xoay, sao chép). Tô màu cánh hoa và nhụy hoa bằng Fill and Stroke (hình 13.5).

Nhiệm vụ 2

Vẽ Quốc kỳ Việt Nam bằng hình chữ nhật và ngôi sao (hình 12.4). Sử dụng các thuộc tính Fill để tô màu đỏ nền và vàng cho ngôi sao.

C. Củng cố – Vận dụng

Câu 1: Kể tên 4 đối tượng hình học cơ bản có sẵn trong Inkscape. Nêu ít nhất 2 thuộc tính của mỗi đối tượng.

Các đối tượng hình khối cơ bản: 

• Hình chữ nhật (Rx, Ry để bo góc), 
• Hình tròn/Elip (Rx, Ry bán kính), 
• Hình sao (Start, End – góc), 
• Đa giác (Corners – số đỉnh), 
• Hình xoắn ốc (Turns – số vòng).

Câu 2: Trình bày cách sử dụng hộp thoại “Fill and Stroke” để thiết lập màu sắc cho một đối tượng trong Inkscape.

Chọn đối tượng → Object > Fill and Stroke (Shift+Ctrl+F). 

• Tab Fill để chọn màu tô bên trong, 
• Tab Stroke paint để chọn màu viền, 
• Tab Stroke style để chỉnh độ dày viền. 

• Câu 3: Nêu tác dụng của 3 phép ghép hình trong Inkscape: Union, Difference, và Intersection. Cho ví dụ minh họa.
• Union: hợp nhất.
• Difference: trừ phần chồng.
• Intersection: lấy phần giao.
• Exclusion: loại phần giao.
• Cut Path: cắt tại giao điểm.
• Các phép này nằm trong menu Path.

Câu 4: Trình bày ý nghĩa của thuộc tính “Spoke ratio” và “Rounded” trong hình sao của Inkscape.

Đáp án:

• Spoke ratio: Là tỉ lệ giữa bán kính từ tâm đến góc trong và từ tâm đến đỉnh của hình sao. Giá trị nhỏ làm cho cánh hình sao nhọn và dài; giá trị lớn làm cho các cánh dày và ngắn.
• Rounded: Dùng để điều chỉnh độ cong của các đỉnh. Giá trị lớn sẽ làm các đỉnh bo tròn, tạo hình sao mềm mại hơn.

Câu 5: Tại sao nên sử dụng các phép ghép hình trong thiết kế đồ họa? Nêu tình huống sử dụng cụ thể.

Đáp án:

• Các phép ghép hình giúp tạo ra những hình phức tạp từ các hình đơn giản, tiết kiệm thời gian và tăng độ chính xác trong thiết kế.
• Tình huống sử dụng: Khi thiết kế logo, ta có thể dùng Difference để cắt hình tròn từ hình vuông, Intersection để tạo phần giao giữa hai biểu tượng, hoặc Union để nối nhiều hình thành một biểu tượng thống nhất.

"Thiết kế đồ họa – Sáng tạo không giới hạn với Inkscape."

D. TRẮC NGHIỆM