SAU BÀI HỌC NÀY EM SẼ:
- Sử dụng được một số chức năng cơ bản của hệ điều hành cho máy tính cá nhân.
- Sử dụng được một vài tiện ích của hệ điều hành nâng cao hiệu quả của máy tính cá nhân.
- Sử dụng được một vài tiện ích cơ bản của hệ điều hành trên thiết bị di động.
Các thiết bị di động thực tế cũng là máy tính cá nhân. Hệ điều hành của các loại máy tính cá nhân có giao diện người dùng với nhiều điểm tương đồng. Em hãy chỉ ra một vài điểm tương đồng đó.
1. Nhiệm vụ 1: Sử dụng chức năng cơ bản của HĐH
Quan sát giao diện đồ họa với các cửa sổ, biểu tượng và con trỏ.
Nhận biết các biểu tượng: tệp, thư mục, nút lệnh.
Truy cập nhanh ứng dụng qua Taskbar hoặc nút Start.
Quan sát thanh trạng thái (Status bar): kết nối mạng, pin, loa, bàn phím.
Thao tác chuột:
- Nháy chuột: chọn đối tượng
- Nháy đúp chuột: mở đối tượng
- Nháy phải chuột: mở bảng chọn ngữ cảnh
Hình 2.1. Màn hình nền của Windows
Hình 2.2. Màn hình nền của Ubuntu
Sử dụng File Explorer để quản lí tệp và thư mục.
Tạo mới
Đổi tên
Xóa
Di chuyển
Thực hành quản lí tệp trên Ubuntu:
- Đổi tên tệp
- Xóa tệp
- Di chuyển tệp
- Chạy ứng dụng với tệp chương trình
2. Nhiệm vụ 2: Sử dụng tiện ích nâng cao hiệu quả máy tính
Tiện ích là phần mềm công cụ hỗ trợ nhiều công việc:
Cấu trúc đĩa: Dữ liệu ghi theo đường tròn (track), mỗi đường gồm nhiều cung (sector 512 byte), đọc/ghi theo liên cung (cluster).
Phân mảnh: Khi tệp bị ghi rải rác trên các đường ghi khác nhau, thời gian đọc/ghi tăng lên.
Hợp mảnh (Defragment): Sắp xếp lại tệp để các liên cung liên tục, tăng tốc truy cập.
Kiểm tra lỗi (Check Disk): Khắc phục liên cung mồ côi, chồng chéo, cung hỏng.
Các bước thực hiện:
- File Explorer → Nháy phải ổ đĩa → Properties
- Chọn tab Tools
- Check (kiểm tra lỗi) hoặc Optimize (hợp mảnh)
Xem và gỡ bỏ phần mềm không cần thiết:
- Mở Control Panel
- Chọn Programs and Features
- Chọn phần mềm cần gỡ
- Chọn Uninstall
3. Nhiệm vụ 3: Sử dụng tiện ích HĐH cho thiết bị di động
Danh bạ
Nhắn tin
Hẹn giờ
Lịch
Quản lí ảnh
Quản lí tệp
Quản lí ứng dụng
- Hiển thị danh sách liên hệ
- Thêm người: số điện thoại, địa chỉ, nhóm
- Sửa, chia sẻ, xóa thông tin
- Gọi điện nhanh từ danh bạ
- Mở giao diện đồng hồ
- Đặt nhắc hẹn vào giờ/ngày định trước
- Đặt hẹn công việc hằng ngày
- Xem các ứng dụng đã cài trên máy
- Xóa ứng dụng không cần thiết
🔴 Luyện tập
Thực hiện tạo nhóm, xoá nhóm, đăng kí vào danh bạ.
Sử dụng chức năng bấm giờ (đếm tiến) và hẹn giờ (đếm lùi) của tiện ích Đồng hồ.
🔵 Vận dụng
Tìm hiểu chức năng và cách sử dụng tiện ích Disk Cleanup.
So sánh các phương pháp đăng nhập: mật khẩu, vân tay, khuôn mặt, khẩu hình.
⭐ Ghi nhớ toàn bài
- 1. Máy tính cá nhân: Giao diện → File Explorer → Quản lí tệp/thư mục trên Windows và Ubuntu.
- 2. Tiện ích HĐH: Check Disk → Optimize/Defragment → Disk Cleanup → Quản lí ứng dụng.
- 3. Thiết bị di động: Danh bạ → Nhắc việc → Đồng hồ → Quản lí ứng dụng → Bảo mật/đăng nhập.
